كربلا

برای دیگر کاربردها، كربلا (ابهام‌زدایی) را ببینید.

{{{نام رسمی}}}
پرونده:Karbala, Iraq.jpg ۳۲٫۳۷۰° شمالی ۴۴٫۰۲۰° شرقی / 32.370; 44.020
اطلاعات کلی
کشور	عراق پرونده:Iraq location map.svg
استان	کربلا
شهرستان	کربلا
نام محلی	نینوا
نام‌های قدیمی	نینوا
سال شهرشدن	61 قمری
{{{نام رسمی}}} در عراق قرار دارد {{{نام رسمی}}} {{{نام رسمی}}}
مردم
جمعیت	572٬300 نفر
زبان‌های گفتاری	عربی
مذهب	اسلام, شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	52856 کیلومتر مربع
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	39 ° 30 °
اطلاعات شهری
شهردار	اکرم الیاسری
پیش‌شماره تلفنی	40 964
جملهٔ خوش‌آمد به شهر
کربلا ترحب بکم

کَربَلا مرکز استان کربلا، از شهرهای جنوبی کشور عراق، با جمعیت 572٬300 نفر (2003 م) در ناحیه غربی فرات قرار دارد و فاصله‌اش تا بغداد 97 کیلومتر است.

شهرت این شهر با نبرد کربلا در دهم محرم 61 هجری قمری پیوند دارد. حرم حسین بن علی در شهر کربلا از مکان‌های مقدس اسلامی و زیارتگاه مسلمانان شیعه است.

تاریخ

این شهر تا سال 61 هجری قمری بیابانی بوده‌است به نام‌های نینوا، غاضریه و طف. اما بعد از سال 61 قمری و رویداد کربلا، به‌تدریج مورد توجه شیعیان قرار گرفت و پس از ساخت گنبد و بارگاه برای شهدای کربلا، به یکی از شهرهای زیارتی عراق تبدیل شد.

بنابر برخی گفته‌ها، امام حسین بن علی علیه السلام گوشه‌ای از زمین کربلا (زمینی به مساحت 36 کیلومتر مربع) را که اکنون شامل مضجع شریف امام و سایر شهدای کربلا می‌شود، به شصت هزار درهم از مردم نینوا و غاضریه خریداری کردند و با آنها شرط کردند که مردم را برای زیارت شهدای کربلا راهنمایی کنند و از زائرین حرم تا سه روز پذیرایی کنند.

درباره کربلا و اتیمولوژی نام آن

واژه کربلاء یک واژه آرامی است که نهایتا از زبان اکدی وام گرفته شده است. واژه کربلا در آرامی כַרְבָלָא / ܟܪܒܠܐ [ krblh | karbālā ] به معنی نوعی سرپوش و همچنین تاج خروس می باشد. این واژه نهایتا از واژه اکدی karballatu گرفته شده است.^@کربلا از ثروتمندترین شهرهای عراق است و منابع اصلی درآمد آن از زائرین اماکن مذهبی و کشاورزی و بویژه محصول خرما است. این شهر از دو بخش قدیم یا بخش مذهبی و کربلای جدید تشکیل شده‌است. مدارس اسلامی و ساختمان‌های دولتی زیادی نیز در کربلا متمرکز شده‌اند.

حرم حسین بن علی که در برخی از منابع نیز آن را مسجدالحسین نامگذاری کرده‌اند، در مرکز بخش مذهبی شهر کربلا قرار دارد. در روز اربعین بسیاری از مسلمانان و شیعیان جهت زیارت این مکان به شهر کربلا می‌آیند. بسیاری از زائران مسن نیز به کربلا می‌آیند تا آخرین سال‌ها و روزهای زندگی خود را در این شهر سپری کنند.

به دلیل وجود حرم حسین در شهر کربلا، 100 مسجد و 23 مدرسه دینی در این شهر ساخته شده‌است.

علمای مدفون در حرم حسین بن علی

• وحید بهبهانی
• میرزا مهدی شهرستانی (از مهادی اربعه)
• عبدالله مامقانی
• سید محمد حسین شهرستانی
• سید علی طباطبایی (صاحب ریاض)
• میرزا محمدتقی شیرازی
• سید محمدعلی شهرستانی
• میرزا سید مهدی حسینی شیرازی
• ملا حسینقلی همدانی
• سید مرتضی کشمیری
• سید محمدرضا شیرازی

رجال سیاسی ایرانی مدفون در کربلا

کربلا، مدفن بسیاری از مشاهیر، پادشاهان و رجال سیاسی ایرانی بوده‌است، در مطلب زیر به بررسی این افراد می‌پردازیم:

پادشاهان آل بویه

پادشاهان آل بویه قدیمی ترین پادشاهان دفن شده در حائر حسین هستند. بسیاری از این امیران شیعه در توسعه، بازسازی و تزیین حرم حسین و دیگر امامان شیعه نقش مؤثری داشتند. چند تن از آنان در داخل بقعه‌ای در صحن کوچک خاک شده‌اند. در زمان‌های پیشین، بقعه‌ای بر فراز قبر آنان وجود داشت که در میان مردم به بقعه آل بویه شهرت داشت. در 1268 ق عبدالرسول خالصی به دستور رییس اوقاف وقت عراق این بقعه و آثار تاریخی آن را تخریب کرد.

مظفرالدین‌شاه قاجار

مظفرالدین‌شاه از پادشاهان قاجار است که فرمان مشروطیت را در 1324 ق صادر کرد و در همان سال از دنیا رفت. بر اساس وصیت‌اش او را در کربلا به خاک سپردند. قبر مظفرالدین‌شاه داخل رواق فقیهان یا رواق پادشاهان است و روی آن با موزائیک فرش شده‌است.

محمدعلی‌شاه

محمدعلی‌شاه فرزند مظفرالدین‌شاه از پادشاهان دوره قاجار و از مخالفان مشروطه است که به سبب به توپ بستن مجلس شورای ملی شهرت دارد. وی در 1341 ق از دنیا رفت و در کنار قبر پدرش دفن شد. این قبر نیز با موزائیک فرش شده و اثری از خود قبر نیست.

احمد شاه

احمدشاه قاجار فرزند محمدعلی‌شاه و آخرین پادشاه سلسله قاجار است که در دوران وی کودتای 1299 رضاشاه به وقوع پیوست. او در 1348 ق از دنیا رفت و در کنار قبر پدرش به خاک سپرده شد. روی قبر وی را با موزائیک فرش کرده‌اند.

امیر کبیر

میرزا تقی خان هزاوه‌ای مشهور به امیر کبیر، صدراعظم معروف و شهیر عصر ناصرالدین‌شاه است که به دستور وی در 1298 ق در حمام فین کاشان به قتل رسید و در رواق پادشاهان به خاک سپرده شد. در کنار قبر وی فرزندش ساعدالملک و برادرش میرزا حسین‌خان دفن شده‌اند.

سلطان حمزه میرزا صفوی

حمزه میرزا فرزند شاه اسماعیل صفوی از شاعران و ادیبان عصر صفوی بود. وی در 997 ق در اردبیل از دنیا رفت و در داخل حرم امام و در رواق پادشاهان به خاک سپرده شد. حمزه میرزا دیوان شعر و کتابی در سلسله انساب و شرح حال شاعران و عالمان از خود به یادگار گذاشت.

میرزا شفیع خان مازندرانی

میرزا شفیع مازندرانی صدراعظم فتحعلی‌شاه در عصر قاجار است که در 1224 ق درگذشت و در رواق پادشاهان دفن شد.

میرزا موسی وزیر

میرزا موسی وزیرلشکر آشتیانی از حکم‌رانان عصر ناصری در ایوانی در سمت جنوبی صحن به خاک سپرده شده‌است.

معیر الممالک

دوستعلی معیرالممالک، رئیس ضراب خانه و امور دارایی عصر ناصری، در داخل رواق دفن است. قبر او در اتاقی کوچک و آینه کاری شده قرار دارد.

حاجی میرزا آغاسی

حاجی میرزا آقاسی از وزیران عصر محمد شاه قاجار است. او را در رواق پادشاهان به خاک سپردند.

ظل السلطان

ظل‌السلطان فرزند ناصرالدین شاه و حاکم اصفهان در عصر ناصری و مظفری است. قبر وی در رواق پادشاهان قرار دارد.

زاهدالدین شاه

شاهزاده هندی، برادر محمد نجف میرزا، به همراه چند تن از شاهزاده‌های هندی معاصر هند در رواق جنوبی دفن شده و مقبره کوچک آنان با آینه تذهیب شده‌است. معروف‌ترین آن شاهزاده‌ها، غیر از زاهدالدین شاه، سلطان برهان نظام شاه پسر سلطان احمد هندی است که در 961 ق در هند از دنیا رفت.

منبع: عتبات عالیات عراق؛ دکتر اصغر قائدان

نگاره‌ها

• 

  مسجد و آرامگاه عباس بن علی

• 

  حرم حسین بن علی در سال 1932 میلادی

• 

  حرم حسین بن علی در سال 2006 میلادی

• 

  یک سرباز آمریکایی در کربلا

• 

  عزاداری روز عاشورا در کربلا

• میلیون ها شیعه پس از پیاده‌روی اربعین در حرم حسین بن علی گرد هم می آیند.

جستارهای وابسته

• حسین بن علی
• عباس بن علی
• شهادت
• عاشورا
• حرم حسین بن علی
• عراق
• اسلام
• شیعه
• بین الحرمین

منابع

• معجم البلدان، ج 4 صفحه 505
• مقتل الحسین، مقرم صفحه 234
• فرهنگ معین، مجمع البحرین ج 4 صفحه 29
• مقتل الحسین موسوی

پیوند به بیرون

• تصویر ماهواره‌ای

الگو:داده‌های کتابخانه‌ای