اسراى اهل بیت (ع)

از ویکی حسین
پرش به ناوبری پرش به جستجو
صومعه راهبه
لبوء
حمص
حماه
شیرز
کفرطاب
معره
قنسرین
مسکنه
دوسر
رقه
دعوات
تل ابیض
حران
نصیبین
سنجار
تل اعفر
اربیل
جهینه
کجیل
وادی النخله
تکریت
مسکن
رطبه
مسیر عقیل
قطقطانه
بابل
مدائن
میادین
دیر الزور
اخیضر
قناطیر
اسراى اهل بیت (ع)
زمان: سال ۶۱ ق
مکان: کربلا، شام، کوفه
مختصات: عراق، سوریه
نتیجه: رسوایی یزید و پیشمانی ظاهری زودهنگام
علت جنگ: پس از شهادت امام حسین، بازماندگان حادثه کربلا که عمدتا زنان و کودکان بودند به اسارت گروه شام و کوفه در آمدند.
فرماندهان:
شمر بن ذی الجوشن طارق بن مُحَفِّز بن ثَعلبه

اسرای اهل بیت (ع) همان بازماندگان نبرد کربلا در روز عاشورا بودند که اسیر شدند و به دستور یزید کاروان اسرا به کوفه و سپس شام راهی شدند.

شرح[ویرایش | ویرایش مبدأ]

اسیران، تعدادى از دودمان پیامبر (ص) و برخى هم همسران یا فرزندان شهداى دیگر کربلا بودند. زنان بنى هاشم به شام برده شدند و از آنجا به مدینه بازگشتند. برخى از زنان غیر بنى هاشم به خاطر وساطت بستگان خود از اسارت رها شده، در کوفه ماندگار شدند و به قبیلۀ خود پیوستند.[۱] در منابع تاریخى و تعبیرات روایى و اشعار، از آنان به نام سبایا و اسارى یاد شده است.

به اسیرى گرفتن افرادى از اهل بیت (ع) هم بر خلاف مقررات جنگهاى اسلامى و هم جسارت و توهین به رسول الله (ص) به شمار مى‌آمد.

اما امویان بر اساس کینه‌اى که از عترت پیامبر خدا داشتند، چنان کردند. این گستاخى در حق عترت پیامبر خدا ریشه در همان سقیفه و زیر پا گذاشتن سخن آن حضرت داشت. به قول نیر تبریزى:

دانى چه روز دختر زهرا اسیر شد؟ روزى که طرح بیعت «منّا امیر» شد[۲]

حضرت زینب (س) و حضرت سجاد (ع) دو چهرۀ بارز آن جمع بودند و با نطق‌ها و خطابه‌هاى خویش، امویان را رسوا و شهداى کربلا را معرفى کردند.

اسیران کربلا[ویرایش | ویرایش مبدأ]

اسامى اسراى کربلا از اهل بیت و دیگران (طبق آنچه در منتخب التواریخ آمده است) چنین است: [۳]

مردان[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  • امام زین العابدین (ع)
  • امام محمد باقر (ع) (چهارساله)
  • محمد بن حسین بن على
  • عمر بن حسین
  • حسن بن حسین
  • زید بن الحسن المجتبى
  • محمد بن عمر بن الحسن المجتبى.

بانوان[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  • زینب کبرى (س)
  • فاطمه (س)
  • رقیّه (س)
  • صفیّه (س)
  • ام هانى (س) (این ۶ نفر از دختران على «ع» بودند.)
  • فاطمه دختر امام حسین (س)
  • سکینه دختر امام حسین (س) دخترى که مى‌گویند در خرابه شام جان داد.
  • رباب همسر امام حسین (س)
  • شاه زنان همسر امام سجّاد (س)
  • مادر محسن فرزند سید الشهدا (س)(این فرزند در راه شام سقط شد)
  • دختر مسلم بن عقیل
  • فضّه کنیز فاطمه (س)
  • یکى از کنیزان امام حسین
  • مادر وهب بن عبد اللّه

نسبت به برخى از این ۲۵ نفر، نقل‌هاى دیگر هم وجود دارد و همه مورد اتفاق نیست.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پی نوشت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. ابصار العین، ص ۱۳۳.
  2. آتشکده، نیّر تبریزى، (چاپ ۱۳۷۲ ق) ص ۱۱۶.
  3. منتخب التواریخ، محمد هاشم خراسانى، ص ۲۹۷ (همراه با تفصیل و ذکر مأخذ هر سخن).