مشعل گردانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حسین
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جزبدون خلاصۀ ویرایش
جزبدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۴: خط ۲۴:


'''مشعل‌گردانی'''، از آیین‌های سوگواری محرم در ایران و عراق. این آیین بیشتر در دهه محرم|دههٔ اول محرم، در کشور عراق و مناطق مرکزی و جنوبی ایران، برگزار می‌شود. در این آیین آتش‌دان‌هایی را در خیابان‌ها و میدان‌ها و مکان‌های مقدس می‌گردانند.
'''مشعل‌گردانی'''، از آیین‌های سوگواری محرم در ایران و عراق. این آیین بیشتر در دهه محرم|دههٔ اول محرم، در کشور عراق و مناطق مرکزی و جنوبی ایران، برگزار می‌شود. در این آیین آتش‌دان‌هایی را در خیابان‌ها و میدان‌ها و مکان‌های مقدس می‌گردانند.




خط ۳۵: خط ۴۱:
== شیوه برگزاری==
== شیوه برگزاری==
آیین مشعل گردانی، در مناطق مختلف به صورت متفاوت برگزار می‌شود. در شیوهٔ نجف|نجفی، به وسیلهٔ آتش‌دان‌های کوچک چوبی یا فلزی، سازه‌ای ساخته می‌شود  که به آن  '''مَشاعل''' گفته می‌شود. هنگام عزاداری، آتش‌دان‌ها را روشن می‌کنند و '''مَشاعل''' را در معابر عمومی میدان‌های اصلی شهر  و محوطهٔ بیرونی اماکن مقدس، حرکت می‌دهند. به علت وزن بالای مشاعل، برای حمل آن نیاز به توانایی و قدرت جسمانی بالایی است. مشاعل در اندازه و شکل، با هم تفاوت دارند.<br />
آیین مشعل گردانی، در مناطق مختلف به صورت متفاوت برگزار می‌شود. در شیوهٔ نجف|نجفی، به وسیلهٔ آتش‌دان‌های کوچک چوبی یا فلزی، سازه‌ای ساخته می‌شود  که به آن  '''مَشاعل''' گفته می‌شود. هنگام عزاداری، آتش‌دان‌ها را روشن می‌کنند و '''مَشاعل''' را در معابر عمومی میدان‌های اصلی شهر  و محوطهٔ بیرونی اماکن مقدس، حرکت می‌دهند. به علت وزن بالای مشاعل، برای حمل آن نیاز به توانایی و قدرت جسمانی بالایی است. مشاعل در اندازه و شکل، با هم تفاوت دارند.<br />
[[پرونده:مشعل‌گردانی قم.jpg|بندانگشتی|آیین مشعل‌گردانی در [[قم]]]]
[[پرونده: مشعل-گردانی قم.jpg
|بندانگشتی|آیین مشعل‌گردانی در [[قم]]]]
در برخی مناطق نظیر [[کربلا]] و [[اردکان]] [[یزد]]، گاهی به جای سازهٔ چند مشعلیِ مذکور،  از مشعل‌های جدا و آتش‌دان‌هایی با دسته‌های بلند،  مشابه [[توغ|عَلَم]]، استفاده می‌شود. این مشعل‌ها توسط عزاداران و در برخی مناطق اختصاصا توسط [[سادات]]،  همراه با خواندن اشعاری خاص، در معابر حرکت داده می‌شود. همراه مشعل‌گردانی، معمولا طبل‌زنی و سنج‌زنی هم انجام می‌شود.<ref>مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، 1395ش، ص450و451.</ref>
در برخی مناطق نظیر [[کربلا]] و [[اردکان]] [[یزد]]، گاهی به جای سازهٔ چند مشعلیِ مذکور،  از مشعل‌های جدا و آتش‌دان‌هایی با دسته‌های بلند،  مشابه [[توغ|عَلَم]]، استفاده می‌شود. این مشعل‌ها توسط عزاداران و در برخی مناطق اختصاصا توسط [[سادات]]،  همراه با خواندن اشعاری خاص، در معابر حرکت داده می‌شود. همراه مشعل‌گردانی، معمولا طبل‌زنی و سنج‌زنی هم انجام می‌شود.<ref>مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، 1395ش، ص450و451.</ref>



نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۰۱:۴۶

مشعل‌گردانی
مشعل-گردانی.jpg
مشعل‌گردانی به سبک نجفی
اطلاعات آئین
زمان‌برگزاری: دهه محرم
مکان برگزاری: معابر عمومی و اطراف اماکن مقدس
گستره جغرافیایی: ایران و عراق
انواع: این مراسم به دو شیوهٔ نجفی و کربلایی برگزار می‌شود

مشعل‌گردانی، از آیین‌های سوگواری محرم در ایران و عراق. این آیین بیشتر در دهه محرم|دههٔ اول محرم، در کشور عراق و مناطق مرکزی و جنوبی ایران، برگزار می‌شود. در این آیین آتش‌دان‌هایی را در خیابان‌ها و میدان‌ها و مکان‌های مقدس می‌گردانند.







تاریخچه

از میزان قدمت آیین مشعل‌گردانی، اطلاع دقیقی در دست نیست.[۱] برخی پیشینهٔ آن را به حدود 500 سال پیش برمی‌گردانند.[۲] در دوره‌هایی از تاریخ از جمله در زمان رضا شاه پهلوی، شعله گردانی ممنوع بوده است.[۳] از این آیین در برخی مناطق با نام‌های دیگری یاد می‌شود؛ از جمله در اردکان یزد، به آن تکلیف گفته می‌شود.[۴]

شیوه برگزاری

آیین مشعل گردانی، در مناطق مختلف به صورت متفاوت برگزار می‌شود. در شیوهٔ نجف|نجفی، به وسیلهٔ آتش‌دان‌های کوچک چوبی یا فلزی، سازه‌ای ساخته می‌شود که به آن مَشاعل گفته می‌شود. هنگام عزاداری، آتش‌دان‌ها را روشن می‌کنند و مَشاعل را در معابر عمومی میدان‌های اصلی شهر و محوطهٔ بیرونی اماکن مقدس، حرکت می‌دهند. به علت وزن بالای مشاعل، برای حمل آن نیاز به توانایی و قدرت جسمانی بالایی است. مشاعل در اندازه و شکل، با هم تفاوت دارند.
[[پرونده: مشعل-گردانی قم.jpg |بندانگشتی|آیین مشعل‌گردانی در قم]] در برخی مناطق نظیر کربلا و اردکان یزد، گاهی به جای سازهٔ چند مشعلیِ مذکور، از مشعل‌های جدا و آتش‌دان‌هایی با دسته‌های بلند، مشابه عَلَم، استفاده می‌شود. این مشعل‌ها توسط عزاداران و در برخی مناطق اختصاصا توسط سادات، همراه با خواندن اشعاری خاص، در معابر حرکت داده می‌شود. همراه مشعل‌گردانی، معمولا طبل‌زنی و سنج‌زنی هم انجام می‌شود.[۵]

گستره جغرافیایی

این آیین در برخی از شهرهای ایران و عراق برگزار می‌شود. در عراق غالبا در شهرهای نجف و کاظمین و کربلا، مشعل‌گردانی می‌کنند. [۶] در ایران هم بیشتر، مناطق مرکزی و جنوبی و شهرهایی مثل قم و شهر ری و اردکان یزد، میزبان مراسم مشعل‌گردانی هستند و غالبا عرب‌ها آن را اجرا می‌کنند.[۷]

زمان برگزاری

مشعل‌گردانی ‌در مناطق مختلف، در روزهای متفاوتی از دهه اول محرم برگزار می‌شود.[۸] غالبا این مراسم در شب عاشورا اجرا می‌شود. نجفی‌ها در شب‌های هشتم و نهم و دهم، مشعل‌گردانی دارند. در برخی از مناطق، مانند اردکان یزد، در روز اول محرم، مشعل گردانی می‌کنند تا آغاز محرم را اعلام و مردم را به عزاداری دعوت کنند. در مناطقی نیز از شب تاسوعا تا صبح روز عاشورا، مشعل‌گردانی می‌کنند.[۹]در برخی جاها در شام غریبان هم این مراسم اجرا می‌شود.[۱۰]

پیوند به بیرون

منبع مقاله: دانشنامه مجازی مکتب اهل بیت

منابع

پی نوشت

  1. ↑ مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، 1395ش، ص450.
  2. ↑ مشرق نیوز؛ 10 سنت عاشورایی از 10 گوشه جهان، مطلب 488140، انتشار 21 مهر 1395.
  3. ↑ مشرق نیوز؛ 10 سنت عاشورایی از 10 گوشه جهان، مطلب 488140، انتشار 21 مهر 1395.
  4. ↑ مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، 1395ش، ص450.
  5. ↑ مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، 1395ش، ص450و451.
  6. ↑ مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، 1395ش، ص451.
  7. ↑ مشرق نیوز؛ 10 سنت عاشورایی از 10 گوشه جهان، مطلب 488140، انتشار 21 مهر 1395.
  8. ↑ مشرق نیوز؛ 10 سنت عاشورایی از 10 گوشه جهان، مطلب 488140، انتشار 21 مهر 1395.
  9. ↑ رضایی، عزاداری امام حسین در جهان، 1388، ص69.
  10. ↑ مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، 1395ش، ص450.