اهلی شیرازی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۹۱۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۰
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
شیخ محمد بن یوسف بن شهاب متخلص به '''اهلی شیرازی''' از شعرای شیعی نامدار قرن نهم هجری است.
شیخ محمد بن یوسف بن شهاب متخلص به '''اهلی شیرازی''' از شعرای شیعی نامدار قرن نهم هجری است. {{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
 
| نام                    = اهلی شیرازی
== زندگینامه ==
| تصویر                  =
| توضیح تصویر            =
| نام اصلی              = شیخ محمد بن یوسف بن شهاب
| زمینه فعالیت          =
| ملیت                  = ایرانی
| تاریخ تولد            = ۸۵۸ ه.ق
| محل تولد                = شیراز
| والدین                =
| تاریخ مرگ              = ۹۴۲ ه.ق
| محل مرگ                =
| علت مرگ                =
| محل زندگی              =
| مختصات محل زندگی        =
| مدفن                  =
|در زمان حکومت          =
|اتفاقات مهم            =
| نام دیگر              =
|لقب                    = اهلی
|بنیانگذار              =
| پیشه                  =
| سال‌های نویسندگی        =
|سبک نوشتاری            = قصیده، غزل، مثنوی و رباعی
|کتاب‌ها                =دیوان
|مقاله‌ها                =
|نمایشنامه‌ها            =
|فیلم‌نامه‌ها              =
|دیوان اشعار            =
|تخلص                    =
|فیلم ساخته بر اساس اثر=
| همسر                    =
| شریک زندگی            =
| فرزندان                =
|تحصیلات                  =
|دانشگاه                =
|حوزه                  =
|شاگرد                  =
|استاد                  =
|علت شهرت              =
| تأثیرگذاشته بر        =
| تأثیرپذیرفته از        =
| وب‌گاه                  =
|گفتاورد                =
|امضا                  =
}}
==زندگینامه==
اهلی شیرازی در سال ۸۵۸ ه. ق در شیراز متولد شد. در جوانی از شیراز به هرات رفت و به دربار سلطان حسین بایقرا پیوست. پس از چندی به آذربایجان رفت و به مدح سلطان یعقوب آق قویونلو پرداخت و مثنوی «شمع و پروانه» را در ۸۹۴ قمری به نام او سرود.
اهلی شیرازی در سال ۸۵۸ ه. ق در شیراز متولد شد. در جوانی از شیراز به هرات رفت و به دربار سلطان حسین بایقرا پیوست. پس از چندی به آذربایجان رفت و به مدح سلطان یعقوب آق قویونلو پرداخت و مثنوی «شمع و پروانه» را در ۸۹۴ قمری به نام او سرود.


پس از ظهور دولت صفویه به دربار شاه اسماعیل شتافت و در اشعار خود به مدح او پرداخت و مثنوی «سحر حلال» را به نام او کرد. پس از مرگ پادشاه صفوی به زادگاه خود بازگشت و در آنجا از خلق گوشه گرفت تا سرانجام در سال ۹۴۲ هجری در سن ۸۴ سالگی در گذشت و در کنار قبر حافظ مدفون است.
پس از ظهور دولت صفویه به دربار شاه اسماعیل شتافت و در اشعار خود به مدح او پرداخت و مثنوی «سحر حلال» را به نام او کرد. پس از مرگ پادشاه صفوی به زادگاه خود بازگشت و در آنجا از خلق گوشه گرفت تا سرانجام در سال ۹۴۲ هجری در سن ۸۴ سالگی در گذشت و در کنار قبر حافظ مدفون است.


== آثار ==
علت تخلص وی به «اهلی» را ارادت به [[اهل بیت (ع)]] ذکر کرده‌اند. <ref>دیوان اهلی شیرازی؛ مقدمه با تلخیص. تاریخ ادبیات در ایران؛ ج ۴، ص ۴۴۷- ۴۵۳. مجالس المومنین؛ ج ۲، ص ۶۹۳- ۶۹۶.</ref>
اهلی از شاعران بزرگ تاریخ ادب فارسی است که در سرودن شعر دستی توانا داشت. قصاید خود را به تقلید از استادان گذشته نظیر انوری، خاقانی، ظهیر فاریابی، [[کمال الدین اصفهانی‌|کمال الدین اصفهانی]] و [[سلمان ساوجی‌|سلمان ساوجی]] سروده است. اهلی اصولا غزل‌سرا است و شمار غزلهای او به ۱۴۰۱ می‌رسد. اما قصاید، قطعات و رباعیات نیز دارد و پس از غزل شمار رباعیاتی که سروده به دیگر انواع شعر او قرونی دارد. تعدادی از قصاید اهلی در منقبت پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) و نیز مرثیه‌ی شهدای [[کربلا]] بالاخص [[امام حسین (ع)]] است. مجموعه‌ی ابیات دیوان او به ۱۴۷۳۵ می‌رسد و تعداد ۱۲ تالیف نیز به او نسبت داده‌اند. اهلی شاعری عارف مسلک بود و از ریا و زهد فروشی گریزان بود. از اشعارش چنین بر می‌آید که زندگی را در تهیدستی می‌گذراند.
 
==آثار==
اهلی از شاعران بزرگ تاریخ ادب فارسی است که در سرودن شعر دستی توانا داشت. قصاید خود را به تقلید از استادان گذشته نظیر انوری، خاقانی، ظهیر فاریابی، [[کمال الدین اصفهانی‌|کمال الدین اصفهانی]] و [[سلمان ساوجی‌|سلمان ساوجی]] سروده است. اهلی اصولا غزل‌سرا است و شمار غزلهای او به ۱۴۰۱ می‌رسد. اما قصاید، قطعات و رباعیات نیز دارد و پس از غزل شمار رباعیاتی که سروده به دیگر انواع شعر او قرونی دارد. تعدادی از قصاید اهلی در منقبت پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) و نیز مرثیه‌ی شهدای [[کربلا]] بالاخص [[امام حسین (ع)]] است. مجموعه‌ی ابیات [http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=6896032&pageStatus=1&sortKeyValue1=&sortKeyValue2= دیوان] او به ۱۴۷۳۵ می‌رسد و تعداد ۱۲ تالیف نیز به او نسبت داده‌اند. اهلی شاعری عارف مسلک بود و از ریا و زهد فروشی گریزان بود. از اشعارش چنین بر می‌آید که زندگی را در تهیدستی می‌گذراند.


علت تخلص وی به «اهلی» را ارادت به [[اهل بیت (ع)]] ذکر کرده‌اند. <ref>دیوان اهلی شیرازی؛ مقدمه با تلخیص. تاریخ ادبیات در ایران؛ ج ۴، ص ۴۴۷- ۴۵۳. مجالس المومنین؛ ج ۲، ص ۶۹۳- ۶۹۶.</ref>
<br />


== اشعار ==
==اشعار==
{{شعر}}
{{شعر}}
{{ب| ای نقد جان، نثار شهیدان کربلا|چون خاک رهگذار شهیدان کربلا }}
{{ب| ای نقد جان، نثار شهیدان کربلا|چون خاک رهگذار شهیدان کربلا }}
خط ۴۳: خط ۸۹:
{{ب| یا مرتضی علی، به شهیدان روا مدار|ظلمی چنین، که چرخ ستمکار کرده است }}  
{{ب| یا مرتضی علی، به شهیدان روا مدار|ظلمی چنین، که چرخ ستمکار کرده است }}  
{{پایان شعر}}
{{پایان شعر}}
{| class="" style="margin: 0 auto; "
{| style="margin: 0 auto; "
| class="b" |<span class="beyt"> آغشته شد به خون، سرو فرقی که موی او</span>
| class="b" |<span class="beyt"> آغشته شد به خون، سرو فرقی که موی او</span>
| style="width:2em;" |
| style="width:2em;" |
خط ۶۶: خط ۱۱۲:
| class="b" |<span class="beyt"> یا مرتضی علی، به شهیدان روا مدار</span>
| class="b" |<span class="beyt"> یا مرتضی علی، به شهیدان روا مدار</span>
| style="width:2em;" |
| style="width:2em;" |
| class="b" |<span class="beyt">ظلمی چنین، که چرخ ستمکار کرده است </span>  
| class="b" |<span class="beyt">ظلمی چنین، که چرخ ستمکار کرده است </span>
|}
|}


خط ۱۳۰: خط ۱۷۶:
==منابع==
==منابع==


* دانشنامه‌ی شعر عاشورایی، محمدزاده، ج‌۲، ص: ۷۹۵-۷۹۶.
*دانشنامه‌ی شعر عاشورایی، محمدزاده، ج‌۲، ص: ۷۹۵-۷۹۶.


==پی نوشت==
==پی نوشت==