اهلی شیرازی

از ویکی حسین
پرش به: ناوبری، جستجو

محمد اهلی شیرازی سرآمد فضلایِ زمان و سردفتر فصحای سخندانان و در فنونِ شعر در کمال مهارت است.

اهلی شیرازی
نام اصلی محمد
مرگ 942 ه.ق
تخلص «اهلی»
اثرپذیرفته از انوری، خاقانی، ظهیر فاریابی، کمال‌ الدین اصفهانی و سلمان ساوجی







دیوان

دیوان اهلی شیرازی حدود ده دوازده هزار بیت دارد. گویند اکثر اوقات منزوی زاویۀ فقر و مسکنت بود و در پیری در شیراز وفات یافته است و در مقبرۀ خواجه حافظ شیراز مدفون است. وی معاصر با شاه اسمعیل و شاه طهماسب صفوی بود و در سال 942 ه.ق درگذشت. اهلی از شاعران بزرگ تاریخ ادب فارسی است که در سرودن شعر دستی توانا داشت. قصاید خود را به تقلید از استادان گذشته نظیر انوری، خاقانی، ظهیرفاریابی، کمال‌الدّین اصفهانی و سلمان ساوجی سروده است. اهلی اصولاً غزل‌سراست و شاعری عارف مسلک است. علّت تخلّصش را به «اهلی» به جهت ارادت وی به اهل بیت (ع) ذکر کرده‌اند. وی قصاید فراوانی در مدح و منقبت حضرت رسول اکرم (ص) و اهل بیت گرامیش، از جمله، حضرت سید‌الشهدا (ع) سروده است. یکی از شاهکارهای ادبی اهلی، سرودن ترکیب ‌بندی در منقبت ائمۀ عصمت و طهارت است. وی در هر ترکیب‌ بند به مدح و رثای فرزندی از فرزندان پیامبر اکرم (ص) پرداخته است.

اشعار عاشورایی

وی مراثی امام حسین (ع) را در قالب‌های قصیده، رباعی و ترکیب ‌بند سروده است. نگاه شاعر به حوادث کربلا، سرشار از احساس و عاطفه است و نگاه خاص عارفانه ندارد. امّا چند بیت با رنگ و بوی عرفانی در آن مشاهده می‌شود.

کتاب شناسی

کلیات اشعار مولانا اهلی شیرازی شامل غزلیات، قصائد، ترکیبات، ترجیع‌بند، قطعات تواریخ، رباعیات، ساقی‌نامه، گنجفۀ معمیات، مثنوی سحر حلال، مثنوی شمع و پروانه، قصائد مصنوع با مقدمه و فهرست و تصحیح و مقابله 7 نسخۀ خطی، به کوشش حامد ربانی. تهران: سنایی، 1369.