عمر بن علی بن ابی طالب (ع): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''عمر بن علی بن ابی ‏طالب (ع)،''' فرزند امام علی (ع)، مادرش لیلا دختر مسعود بن خالد بن ربعی بن مسلم بن جندل بن نهشل بن دارم تمیمی<ref>- انصار الحسین (ع)، محمد مهدی شمس الدین، ترجمه سید ناصر هاشم زاده، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل، 1387 ش.، ص153.</ref> و یا صهباء مکنی به امّ‌ حبیب دختر عباد بن ربیعه از اسرای یمامه یا عین‌التمر بوده است.<ref>- ناسخ التواریخ (دوره امام سجاد(ع))، سپهر، لسان الملک میرزامحمدتقی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، 1398 ﻫ ق. ، ج2، ص336. </ref> عمر بن علی بن ابی طالب (ع) از یاران امام حسین (ع) بود.
{{جعبه اطلاعات اصحاب امام حسین (ع)
{{جعبه اطلاعات اصحاب امام حسین (ع)
| عنوان              =
| عنوان              =
| تصویر              =
| تصویر              =مزار یاران امام حسین(ع).jpg
| اندازه تصویر      =
| اندازه تصویر      =
|توضیح تصویر        =
|توضیح تصویر        =
خط ۹: خط ۷:
| لقب                =
| لقب                =
| نسب                =
| نسب                =
| خویشاوندان سرشناس  = پدرش امام علی (ع) و مادرش لیلا دختر مسعود بن خالد بن ربعی
| خویشاوندان سرشناس  = پدرش امام علی (ع)
| تاریخ تولد        =
| تاریخ تولد        =
| شهر تولد          =
| شهر تولد          =
خط ۲۳: خط ۲۱:
| شاگردان          =
| شاگردان          =
| آثار              =
| آثار              =
| نقش های برجسته              =از یاران امام حسین (ع)
| نقش های برجسته              =از یاران امام حسین (ع) و از شهدای کربلا
}}
}}'''عمر بن علی بن ابی ‏طالب (ع)،''' از یاران [[امام حسین (ع)]] بود که در برخی منابع در شمار [[شهدای کربلا]] ذکر شده است.


==زندگینامه==
==تبارشناسی==
عمر مکنی به ابوالقاسم یا ابوحفص و مشهور به عمرالاطرف بود.  
عمر بن علیی فرزند امام علی (ع) است و مادرش لیلا دختر مسعود بن خالد بن ربعی بن مسلم بن جندل بن نهشل بن دارم تمیمی<ref>- انصار الحسین (ع)، محمد مهدی شمس الدین، ترجمه سید ناصر هاشم زاده، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل، ۱۳۸۷ ش.، ص۱۵۳.</ref> و یا صهباء مکنی به امّ‌ حبیب دختر عباد بن ربیعه از اسرای یمامه یا عین‌التمر بوده است.<ref>- ناسخ التواریخ (دوره امام سجاد(ع))، سپهر، لسان الملک میرزامحمدتقی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۹۸ ﻫ ق. ، ج۲، ص۳۳۶. </ref> عمر مکنی به ابوالقاسم یا ابوحفص و مشهور به عمرالاطرف بود. عمر و خواهرش رقیه همسر [[مسلم بن عقیل]] از یک مادر بوده‌اند.  
عمر و خواهرش رقیه همسر مسلم بن عقیل از یک مادر بوده‌اند. او از جوانان شجاع و دلیر بنی ‏هاشم بود.
==نقش در واقعه کربلا==
==نقش در واقعه کربلا==
کتب سیر و تبارشناسان زندگی او را به اختلاف یاد می‌کنند. جماعتی بر این عقیده هستند که از آغاز سفر از مدینه تا کربلا به همراه مادر و خواهرش با برادر بزرگوارش امام حسین (ع) بود. بعد از ظهر عاشورا و پس از شهادت برادرش ابوبکر بن علی با اذن امام حسین (ع) به میدان جنگ رفت و در حالی‌ که رجز می‌خواند، می‌جنگید:
در برخی از منابع آمده است که عمر از آغاز سفر از مدینه تا [[کربلا]] به همراه مادر و خواهرش با برادر بزرگوارش [[حسین بن على (ع)|امام حسین (ع)]] بود. او بعد از ظهر [[عاشورا]] و پس از [[شهادت]] برادرش [[ابوبکر بن‌ علی‌ (ع)|ابوبکر بن علی]] با اذن امام حسین (ع) به میدان جنگ رفت، در حالی‌ که چنین رجز می‌خواند:
===رجزخوانی===
{{شعر}}
{{شعر}}
{{م| أضرِبکم وَ لا أری فیکُم زَحَر }}
{{م| أضرِبکم وَ لا أری فیکُم زَحَر }}
خط ۴۶: خط ۴۲:
{{پایان شعر}}
{{پایان شعر}}


شما را با شمشیر می‌زنم ولی چرا در میان شما زحر بن بدر، قاتل برادرم را نمی‌بینم. همان مردِ پستِ شقاوت پیشه‌ای که به رسول خدا کفر می‌ورزد.
شما را با شمشیر می‌زنم ولی چرا در میان شما زحر بن بدر، قاتل برادرم را نمی‌بینم. همان مردِ پستِ شقاوت پیشه‌ای که به رسول خدا کفر می‌ورزد. ای زحر! نزدیک‌تر آی تا با تیغ عمر در شراره دوزخ جای گیری. همان جایی که افروخته و سوزان و بدترین مکان برای تو، بدترین انسان انکارکننده است.  
 
ای زحر! نزدیک‌تر آی تا با تیغ عمر در شراره دوزخ جای گیری.
 
همان جایی که افروخته و سوزان و بدترین مکان برای تو، بدترین انسان انکارکننده است.


عمر پس از نبردی شجاعانه، قاتل برادرش زحر بن بدر نخعی را کشت و سپس چنین رجز خواند:
عمر قاتل برادرش [[زحر بن بدر نخعی]] را کشت و سپس چنین رجز خواند:


{{شعر}}
{{شعر}}
خط ۶۴: خط ۵۶:
{{پایان شعر}}
{{پایان شعر}}


ای دشمنان خدا راه را باز کنید و از برابر شیر خشمگینِ توفنده چین بر چهره انداخته بپرهیزید.
ای دشمنان خدا راه را باز کنید و از برابر شیر خشمگینِ توفنده چین بر چهره انداخته بپرهیزید. او با شمشیر مرگ با شما می‌جنگد و از میدان نمی‌گریزد و مانند مردم ترسو به سوراخی نمی‌خزد.
 
عمر پس از نبردی سخت به شهادت رسید.


او با شمشیر مرگ با شما می‌جنگد و از میدان نمی‌گریزد و مانند مردم ترسو به سوراخی نمی‌خزد.
در زیارت‌نامه‌ها نام وی ذکر نشده است، اما علاوه بر منابع متأخر، خوارزمی نیز نام او را در شمار شهدای [[کربلا]] ذکر کرده‏‌ است.<ref>- رک : مقتل الحسین (ع)، ج۲، ص۴۷-۴۸؛ ناسخ التواریخ (دوره امام سجاد(ع))، سپهر، لسان الملک میرزامحمدتقی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۹۸ ﻫ ق. ، ج۲، ص۳۳۶؛ ذخیرة الدارین، حائری شیرازی، سید عبدالحمید، نجف: مطبعه المرتضویه ، ۱۳۴۵ ﻫ ق.، ص۴۲۸،۲۶۰؛ تنقیح المقال فی احوال الرجال، مامقانی، شیخ عبدالله، نجف: المطبعه الحیریه، ۱۳۵۲ ﻫ ق.، ج۲، ص۳۴۶؛ بحار الانوار الجامعه لدرر الائمه الاطهار (ع)، مجلسی، ملا محمد باقر، تهران: مکتبه الاسلامیه، ۱۳۶۲ ش.، ج۴۵، ص۳۷؛ روضه الشهداء، واعظ کاشفی، ملاحسین، تصحیح ابوالحسن شعرانی، تهران: انتشارات اسلامیه، ۱۳۷۱ ش.، ص۳۳۰.</ref>


عمر پس از جنگی دلاورانه به شهادت رسید.
در برخی دیگر از منابع مانند عمری در المجدی فی انساب الطالبیین و به نقل از وی ابن عنبه<ref>- عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب، ابن عنبه، احمد، چاپ مهدی رجایی، قم: ۱۳۸۳ ش.، ص۴۴۴.</ref> آورده‌اند عمرالاطرف از پیوستن به امام حسین (ع) تخلف ورزید اما بعدها به خون‌خواهی آن حضرت برخاست و در سال ۹۶ هجری در حالی‌ که ۷۷ سال سن داشت، وفات یافت. بسیاری از سادات و علویان عراق و ایران و سایر بلاد اسلامی از تبار او هستند. محمدتقی شوشتری این قول را رد کرده و معتقد است که عمرالاطرف در کربلا به شهادت رسیده است.<ref>-قاموس الرجال، طوسی التستری، محمدتقی، تهران: مرکز نشر کتاب، ۱۳۷۹ ه ق.، ج۸، ص۲۱۲. </ref>


در زیارت‌نامه‌ها نام وی ذکر نشده است، اما علاوه بر منابع متأخر، خوارزمی نیز نام او را در شمار شهدای کربلا ذکر کرده‏‌ است.<ref>- رک : مقتل الحسین (ع)، ج2، ص47-48؛ ناسخ التواریخ (دوره امام سجاد(ع))، سپهر، لسان الملک میرزامحمدتقی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، 1398 ﻫ ق. ، ج2، ص336؛ ذخیرة الدارین، حائری شیرازی، سید عبدالحمید، نجف: مطبعه المرتضویه ، 1345 ﻫ ق.، ص428،260؛ تنقیح المقال فی احوال الرجال، مامقانی، شیخ عبدالله، نجف: المطبعه الحیریه، 1352 ﻫ ق.، ج2، ص346؛ بحار الانوار الجامعه لدرر الائمه الاطهار (ع)، مجلسی، ملا محمد باقر، تهران: مکتبه الاسلامیه، 1362 ش.، ج45، ص37؛ روضه الشهداء، واعظ کاشفی، ملاحسین، تصحیح ابوالحسن شعرانی، تهران: انتشارات اسلامیه، 1371 شص330.</ref>
به هر حال این امکان وجود دارد که عمر بن علی شهید در کربلا و عمرالاطرف دو نفر باشند.<ref>- برای تفصیل بیشتر رک : تاریخ الطبری، تاریخ الامم و الملوک، طبری، محمد بن جریر، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت: ۱۳۸۲ – ۱۳۸۷ ﻫ ق / ۱۹۶۲ – ۱۹۶۷ مج۵، ص۱۵۴؛  مقتل الحسین (ع)، ج۲، ص۴۷-۴۸؛ عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب، ابن عنبه، احمد، چاپ مهدی رجایی، قم: ۱۳۸۳ ش.، ص۴۴۴؛ مناقب آل ابی طالب، ابن شهرآشوب مازندرانی، ابوجعفر رشیدالدین محمدبن علی، قم: انتشارات علامه. ، ج۴، ص۱۰۷.</ref>


اما قول دوم چنانچه عمری در المجدی فی انساب الطالبیین و به نقل از وی ابن عنبه<ref>- عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب، ابن عنبه، احمد، چاپ مهدی رجایی، قم: 1383 ش.، ص444.</ref> آورده‌اند عمرالاطرف از پیوستن به امام حسین (ع) تخلف ورزید اما بعدها به خون‌خواهی آن حضرت برخاست و در سال 96 هجری در حالی‌ که 77 سال سن داشت، وفات یافت. بسیاری از سادات و علویان عراق و ایران و سایر بلاد اسلامی از تبار او هستند.
==منبع==
محمدتقی شوشتری این قول را رد کرده و معتقد است که عمرالاطرف در کربلا به شهادت رسیده است.<ref>-قاموس الرجال، طوسی التستری، محمدتقی، تهران: مرکز نشر کتاب، 1379 ه ق.، طوسی التستری، محمدتقی، تهران: مرکز نشر کتاب، 1379 ه ق.، ج8، ص212. </ref>


به هر حال این امکان وجود دارد که عمر بن علی شهید در کربلا و عمرالاطرف دو نفر باشند.<ref>- برای تفصیل بیشتر رک : تاریخ الطبری، تاریخ الامم و الملوک، طبری، محمد بن جریر، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1382 – 1387 ﻫ ق / 1962 – 1967 م.، ج5، ص154؛  مقتل الحسین (ع)، ج2، ص47-48؛ عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب، ابن عنبه، احمد، چاپ مهدی رجایی، قم: 1383 ش.، ص444؛ مناقب آل ابی طالب، ابن شهرآشوب مازندرانی، ابوجعفر رشیدالدین محمدبن علی، قم: انتشارات علامه. ، ج4، ص107؛ ناسخ التواریخ (دوره امام سجاد(ع))، سپهر، لسان الملک میرزامحمدتقی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، 1398 ﻫ ق. ، ج2، ص336؛ ذخیرة الدارین، حائری شیرازی، سید عبدالحمید، نجف: مطبعه المرتضویه ، 1345 ﻫ ق.، ص428،260؛ تنقیح المقال فی احوال الرجال، مامقانی، شیخ عبدالله، نجف: المطبعه الحیریه، 1352 ﻫ ق.، ج2، ص346؛ بحار الانوار الجامعه لدرر الائمه الاطهار (ع)، مجلسی، ملا محمد باقر، تهران: مکتبه الاسلامیه، 1362 ش.، ج45، ص37؛قاموس الرجال، طوسی التستری، محمدتقی، تهران: مرکز نشر کتاب، 1379 ه ق.، طوسی التستری، محمدتقی، تهران: مرکز نشر کتاب، 1379 ه ق.، ج8، ص212؛ وسیله الدارین فی انصار الحسین، موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه اعلمی، 1402 ﻫ ق. ، ص259؛ روضه الشهداء، واعظ کاشفی، ملاحسین، تصحیح ابوالحسن شعرانی، تهران: انتشارات اسلامیه، 1371 ش.، ص330.</ref>
* [http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=2588126&pageStatus=1&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author مرضیه محمدزاده، شهیدان جاوید، نشر بصیرت، ص ۴۶۸-۴۷۰.]


==منبع==
مرضیه محمدزاده، شهیدان جاوید، نشر بصیرت، ص 468-470.
==پی نوشت==
==پی نوشت==
[[رده: تاریخ]]
[[رده: تاریخ]]
خط ۸۴: خط ۷۵:
[[رده: شهیدان کربلا]]
[[رده: شهیدان کربلا]]
[[رده: شهدای بنی‌هاشم]]
[[رده: شهدای بنی‌هاشم]]
<references />