سید محمد اسماعیل بلخى: تفاوت بین نسخه‌ها

از ویکی حسین
پرش به: ناوبری، جستجو
(مبتلاى عشق (در سوگ سقاى کربلا(ع)))
 
(۲ نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
 
{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
 
| نام                    = سید محمد اسماعیل بلخى
 
| نام                    = سید محمد اسماعیل بلخى
| تصویر                  =
+
| تصویر                  =Mohammad esmaiel balkhi.jpg
 
 
 
| توضیح تصویر            =
 
| توضیح تصویر            =
 
| نام اصلی              =
 
| نام اصلی              =
| زمینه فعالیت          =
+
| زمینه فعالیت          =سیاست- شعر
| ملیت                  =
+
| ملیت                  =افغان
| تاریخ تولد            =
+
| تاریخ تولد            =دهه آخر قرن 13
 
| محل تولد                =افغانستان
 
| محل تولد                =افغانستان
 
| والد                =
 
| والد                =
| تاریخ مرگ              =
+
| تاریخ مرگ              = 1346
| محل مرگ                =
+
| محل مرگ                =عراق
| علت مرگ                =
+
| علت مرگ                = شهادت توسط حکومت افغانستان
 
| محل زندگی              =
 
| محل زندگی              =
 
| مختصات محل زندگی        =
 
| مختصات محل زندگی        =
سطر ۴۹: سطر ۴۸:
 
'''سید محمد اسماعیل بلخی''' از روحانیون مبارز شیعى و از شاعران بلندآوازه افغان است.
 
'''سید محمد اسماعیل بلخی''' از روحانیون مبارز شیعى و از شاعران بلندآوازه افغان است.
  
== زندگینامه ==
+
==زندگینامه==
 
وی در سال 1307 همراه پدرش به مشهد رفت و در آن شهر نزد اساتید بزرگى همانند: ادیب نیشابورى،حاج احمد مدرسى، میرزا مهدى اصفهانى و شیخ عباس قمى به تحصیل علوم متداول پرداخت و به صف مبارزان سیاسى- اسلامى پیوست. بلخی پس از سرکوبى قیام مسجد گوهرشاد به هرات رفت و در روشنگرى و بیدارى مردم آن سامان نقش به سزایى داشت و سازمانى به نام «مجتمع اسلامى» بنیان نهاد (1322-1323). او در سال 1327 وارد کابل شد و مبارزات بى‌امان خود را در مخالفت با ایادى استکبار فزونى بخشید و در سال 1329 به اتهام طراح نقشۀ براندازى حکومت وقت افغانستان دستگیر شد و به زندان افتاد و پس از 14 سال از زندان آزاد شد. وى به سال 1346 سفرى به ایران و عراق کرد و سرانجام بر اثر توطئه حکومت افغانستان به شهادت رسید. مجموعه اشعار او به 75000 بیت مى‌رسد که بیشتر آن‌ها را در زندان سروده است ولى متاسّفانه امروز فقط به مقدارى از آن‌ها دسترسى داریم.
 
وی در سال 1307 همراه پدرش به مشهد رفت و در آن شهر نزد اساتید بزرگى همانند: ادیب نیشابورى،حاج احمد مدرسى، میرزا مهدى اصفهانى و شیخ عباس قمى به تحصیل علوم متداول پرداخت و به صف مبارزان سیاسى- اسلامى پیوست. بلخی پس از سرکوبى قیام مسجد گوهرشاد به هرات رفت و در روشنگرى و بیدارى مردم آن سامان نقش به سزایى داشت و سازمانى به نام «مجتمع اسلامى» بنیان نهاد (1322-1323). او در سال 1327 وارد کابل شد و مبارزات بى‌امان خود را در مخالفت با ایادى استکبار فزونى بخشید و در سال 1329 به اتهام طراح نقشۀ براندازى حکومت وقت افغانستان دستگیر شد و به زندان افتاد و پس از 14 سال از زندان آزاد شد. وى به سال 1346 سفرى به ایران و عراق کرد و سرانجام بر اثر توطئه حکومت افغانستان به شهادت رسید. مجموعه اشعار او به 75000 بیت مى‌رسد که بیشتر آن‌ها را در زندان سروده است ولى متاسّفانه امروز فقط به مقدارى از آن‌ها دسترسى داریم.
 
مجموعه‌اى از اشعار این روحانى مبارز شیعى در سال 1363 با عنوان: «مشعل توحید» به همت مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامى در ایران به چاپ رسیده است. حجم قابل توجّهى از آثار منظوم شهید بلخى داراى صبغۀ آیینى، اجتماعى و سیاسى است و در عرصۀ ادب دینى آثار ممتازى دارد. سبک شعرى او، آمیزه‌اى از شیوۀ هندى و عراقى است و اشعارش سرشار از مفاهیم عرفانى مى‌باشد.
 
مجموعه‌اى از اشعار این روحانى مبارز شیعى در سال 1363 با عنوان: «مشعل توحید» به همت مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامى در ایران به چاپ رسیده است. حجم قابل توجّهى از آثار منظوم شهید بلخى داراى صبغۀ آیینى، اجتماعى و سیاسى است و در عرصۀ ادب دینى آثار ممتازى دارد. سبک شعرى او، آمیزه‌اى از شیوۀ هندى و عراقى است و اشعارش سرشار از مفاهیم عرفانى مى‌باشد.
  
== آثار ==
+
==آثار==
  
=== اشعار ===
+
===اشعار===
  
 
====لب‌تشنه بازگشت====
 
====لب‌تشنه بازگشت====
 
{{شعر}}
 
{{شعر}}
{{ب| عباس!اى که زیب گرفت از تو نام مرد | بادا فداى همچو تو مردى،تمام مرد! }}
+
{{ب| عباس!اى که زیب گرفت از تو نام مرد | بادا فداى همچو تو مردى، تمام مرد! }}
  
 
{{ب| بزم وفاى عهد که میدان کربلاست | دادى به نوع مرد تو درس مرام مرد }}
 
{{ب| بزم وفاى عهد که میدان کربلاست | دادى به نوع مرد تو درس مرام مرد }}
سطر ۶۵: سطر ۶۴:
 
{{ب| تو زنده‌اى وگرنه سزد آنکه فاش گفت: | روز شهادت تو بود قتل عام مرد }}
 
{{ب| تو زنده‌اى وگرنه سزد آنکه فاش گفت: | روز شهادت تو بود قتل عام مرد }}
  
{{ب| عزم خرام کرد چو قدّت،سپهر گفت: | تنگ‌ست ملک کون بر این نیم گام مرد }}
+
{{ب| عزم خرام کرد چو قدّت، سپهر گفت: | تنگ‌ست ملک کون بر این نیم گام مرد }}
  
 
{{ب| خون جاى اشک ریخت ز مژگان مرد راه | پیچید دود آه که گردید نام مرد... }}
 
{{ب| خون جاى اشک ریخت ز مژگان مرد راه | پیچید دود آه که گردید نام مرد... }}
  
{{ب| بگرفت و رفت،لیک لبِ تشنه بازگشت | آرى که روزگار نگردد به کام مرد }}
+
{{ب| بگرفت و رفت، لیک لبِ تشنه بازگشت | آرى که روزگار نگردد به کام مرد }}
{{پایان شعر}}
+
{{پایان شعر}}<br />
====مبتلاى عشق(در سوگ سقاى کربلا(ع))====
+
 
 +
====مبتلاى عشق (در سوگ سقاى کربلا(ع))====
 +
 
 
{{شعر}}
 
{{شعر}}
{{ب| اى مبتلاى عشق تو را ابتلا بلند | با«لا»ى نفى،نفى تو بالا بلا،بلند }}
+
{{ب| اى مبتلاى عشق تو را ابتلا بلند | با «لا»ى نفى، نفى تو بالا بلا، بلند }}
  
 
{{ب| رمزى‌ست در نداى الستت که تا ابد | ذرات را بلاى تو از لابه‌لا بلند }}
 
{{ب| رمزى‌ست در نداى الستت که تا ابد | ذرات را بلاى تو از لابه‌لا بلند }}
سطر ۸۱: سطر ۸۲:
 
{{ب| گردید حق به سایۀ نخلت مکین چو شد | سروِ قدت ز دوش رسول خدا بلند }}
 
{{ب| گردید حق به سایۀ نخلت مکین چو شد | سروِ قدت ز دوش رسول خدا بلند }}
  
{{ب| از حلق کشتگان رهت اى وفا شعار! | تا روز حشر بانگ شعار وفا بلند <ref>دانشنامۀ ادب فارسى،حسن انوشه.</ref> }}
+
{{ب| از حلق کشتگان رهت اى وفا شعار! | تا روز حشر بانگ شعار وفا بلند <ref>دانشنامۀ ادب فارسى، حسن انوشه.</ref> }}
  
 
{{پایان شعر}}
 
{{پایان شعر}}
سطر ۸۷: سطر ۸۸:
 
==منابع==
 
==منابع==
  
* [[کاروان شعر عاشورا|محمد علی مجاهدی، ''کاروان شعر عاشورا''، زمزم هدایت، ج1، ص 554-555.]]
+
*[[کاروان شعر عاشورا|محمد علی مجاهدی، ''کاروان شعر عاشورا''، زمزم هدایت، ج1، ص 554-555.]]
  
 
==پی نوشت==
 
==پی نوشت==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۵:۲۸

سید محمد اسماعیل بلخى
Mohammad esmaiel balkhi.jpg
زمینهٔ کاری سیاست- شعر
زادروز دهه آخر قرن 13
افغانستان
مرگ 1346
عراق
ملیت افغان
علت مرگ شهادت توسط حکومت افغانستان
سبک نوشتاری هندى و عراقى
دیوان سروده‌ها مشعل توحید

سید محمد اسماعیل بلخی از روحانیون مبارز شیعى و از شاعران بلندآوازه افغان است.

زندگینامه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

وی در سال 1307 همراه پدرش به مشهد رفت و در آن شهر نزد اساتید بزرگى همانند: ادیب نیشابورى،حاج احمد مدرسى، میرزا مهدى اصفهانى و شیخ عباس قمى به تحصیل علوم متداول پرداخت و به صف مبارزان سیاسى- اسلامى پیوست. بلخی پس از سرکوبى قیام مسجد گوهرشاد به هرات رفت و در روشنگرى و بیدارى مردم آن سامان نقش به سزایى داشت و سازمانى به نام «مجتمع اسلامى» بنیان نهاد (1322-1323). او در سال 1327 وارد کابل شد و مبارزات بى‌امان خود را در مخالفت با ایادى استکبار فزونى بخشید و در سال 1329 به اتهام طراح نقشۀ براندازى حکومت وقت افغانستان دستگیر شد و به زندان افتاد و پس از 14 سال از زندان آزاد شد. وى به سال 1346 سفرى به ایران و عراق کرد و سرانجام بر اثر توطئه حکومت افغانستان به شهادت رسید. مجموعه اشعار او به 75000 بیت مى‌رسد که بیشتر آن‌ها را در زندان سروده است ولى متاسّفانه امروز فقط به مقدارى از آن‌ها دسترسى داریم. مجموعه‌اى از اشعار این روحانى مبارز شیعى در سال 1363 با عنوان: «مشعل توحید» به همت مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامى در ایران به چاپ رسیده است. حجم قابل توجّهى از آثار منظوم شهید بلخى داراى صبغۀ آیینى، اجتماعى و سیاسى است و در عرصۀ ادب دینى آثار ممتازى دارد. سبک شعرى او، آمیزه‌اى از شیوۀ هندى و عراقى است و اشعارش سرشار از مفاهیم عرفانى مى‌باشد.

آثار[ویرایش | ویرایش مبدأ]

اشعار[ویرایش | ویرایش مبدأ]

لب‌تشنه بازگشت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

عباس!اى که زیب گرفت از تو نام مرد بادا فداى همچو تو مردى، تمام مرد!
بزم وفاى عهد که میدان کربلاست دادى به نوع مرد تو درس مرام مرد
تو زنده‌اى وگرنه سزد آنکه فاش گفت: روز شهادت تو بود قتل عام مرد
عزم خرام کرد چو قدّت، سپهر گفت: تنگ‌ست ملک کون بر این نیم گام مرد
خون جاى اشک ریخت ز مژگان مرد راه پیچید دود آه که گردید نام مرد...
بگرفت و رفت، لیک لبِ تشنه بازگشت آرى که روزگار نگردد به کام مرد


مبتلاى عشق (در سوگ سقاى کربلا(ع))[ویرایش | ویرایش مبدأ]

اى مبتلاى عشق تو را ابتلا بلند با «لا»ى نفى، نفى تو بالا بلا، بلند
رمزى‌ست در نداى الستت که تا ابد ذرات را بلاى تو از لابه‌لا بلند
از قطره‌هاى خون شهیدان مسلکت قالوا بلى به کرب و بلا زان بلا بلند
گردید حق به سایۀ نخلت مکین چو شد سروِ قدت ز دوش رسول خدا بلند
از حلق کشتگان رهت اى وفا شعار! تا روز حشر بانگ شعار وفا بلند [۱]

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پی نوشت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. دانشنامۀ ادب فارسى، حسن انوشه.