تعزیه: آیین و نمایش در ایران

از ویکی حسین
نسخهٔ تاریخ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۰۴ توسط Esmaeili (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تعزیه: آیین و نمایش در ایران
Ta`ziyeh: Ritual and Drama in Iran

برگرداننده داود حاتمی‌
به کوشش پیتر جی‌. چلکووسکی‌
ناشر NYU Press
ناشر فارسی: سازمان‌ مطالعه‌ و تدوین‌ کتب‌ علوم‌ انسانی‌ دانشگاه‌ها (سمت‌)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی
محل نشر New York
مکان ناشر فارسی: تهران‌
تاریخ نشر 1975 م.
تاریخ نشر فارسی: ۱۳۸۹
چاپ اول
شمارگان 1000
شابک۹۷۸-۹۶۴-۴۵۹-۹۷۴-۳
تعداد صفحات ۳۷۵
موضوع تعزیه
زبان فارسی
تعداد جلد 1

تعزیه: آیین و نمایش در ایران، کتابی است درباره تعزیه که توسط پیتر جی‌. چلکووسکی‌ نوشته شده‌است.

درباره کتاب[ویرایش | ویرایش مبدأ]

کتاب تعزیه، آیین و نمایش در ایران، که اصل آن به زبان انگلیسی است، شامل مقالات ارائه شده به مجمع بین‌المللی تعزیه است. این مجمع با حضور دست‌اندرکاران تئاتر و موسیقی‌دانان و تاریخ‌نگاران و جامعه‌شناسان در تابستان ۱۳۵5 شمسی (13۹۶ ق) در شیراز برگزار شد.

به نظر مترجم، «کتاب حاضر، دست کم برای آشنایان به هنرنمایش، اثری تازه و سودمند است. تازه از این نظر که، بی‌شک، نخستین اثر آکادمیک در قلمرو خود است؛ و سودمند، زیرا ابعاد مختلف و متنوع موضوع را پیش چشم دارد» (ص 1).

گردآورنده نیز در دیباچه‌ کتاب گفته‌است: «مقالاتی که در این کتاب آمده، پیدایش مراسم سوگواری ماه محرم را تا سطح نمایش و تئاتر کامل ردیابی می‌کند.»

کتاب تعزیه: آیین و نمایش در ایران توسط داود حاتمیبه فارسی ترجمه شده و توسط انتشارات سمت در یک نوبت در تیتراژ ۱۰۰۰ نسخه به چاپ رسیده‌است.

محتوای کتاب[ویرایش | ویرایش مبدأ]

بخش‌هایی از کتاب، پژوهش‌هایی برای یافتن ریشه‌های ما قبل اسلامی تعزیه است؛ در حالی که سایر بخش‌ها تعزیه را با نمایش‌های قرون وسطایی مصیبت حضرت مسیح مقایسه می‌کنند، یا برگزاری تعزیه‌ امام حسین (ع) در کشورهای هم‌جوار ایران، ترکیه، و شبه قاره‌ی هند و پاکستان را شرح می‌دهند» (ص ۵).

مقالات کتاب، جنبه‌های تاریخی، مردم‌شناختی، هنری، ادبی و موسیقایی تعزیه و خاستگاه و دگرگونی‌های آن را برمی‌شمارد. محدوده‌ی این تحقیق فراتر از ایران، اما کانون آن ایران است. از میان جنبه‌های مختلف تعزیه، بیشتر به جنبه‌ی هنری و کمتر از همه به ارزیابی تعزیه نامه‌ها و میزان انطباق آن‌ها با تاریخ پرداخته شده‌است. پاره‌ای از اطلاعات کتاب، نادرست و ناشی از ناآشنایی نویسندگان با تاریخ است که گاه مترجم صورت درست آن را یادآور شده است.

فهرست مقالات و نام نویسندگان آن‌ها عبارتند از:


چکیده‌ای از کتاب[ویرایش | ویرایش مبدأ]

در عهد صفوی و در نخستین سال‌های سده 16 شهادت امام حسین(ع) به صورت عملی میهن‌پرستانه، درآمد. در بیشتر مقالات این کتاب نیز هسته اصلی تعزیه را شهادت قهرمانانه امام حسین(ع) پسر دخت پیامبر (ص) می‌داند و امام حسین (ع) را کانون همه اعمالی می‌داند که همه چیز حول تصمیمات، افکار، آرزوها و سخنان او دور می‌زند.

امام حسین (ع) گاه تنها در بیابان سوزان بر تنهایی هراس‌انگیز خویش نوحه سرمی‌دهد و در برابر یارانی که ازترس جان باختن، تنهایش گذارده‌اند، جدش پیامبر(ص) را می‌طلبد. در تعزیه‌ها صحنه‌هایی وجود دارد که فرد می‌تواند شخصیت‌های محبوب و مغضوب را تشخیص دهد، اما در برخی مقالات شخصیت‌ها را کاملا سفید یا سیاه مطلق معرفی نمی‌کنند. نظر بیشتر نویسندگان مقالات درمورد زبان تعزیه این است که زبان تعزیه، از گفتارهای عامیانه است. تقریبا تمام مقالات به این مهم اشاره دارند که همه تعزیه‌ها از نظر موضوع مشابه‌اند ولی از نظر طرح و ساخت با هم تفاوت دارند و این تفاوت می‌تواند در عبارت پردازی آنها به چشم بخورد. در فصول آخر کتاب به تعزیه امام حسین و نمایش آلام مسیح اشاره شده و شباهتهایی از آنها را بیان می‌کند، همچنین به مراسم تعزیه در کشورهای دیگر از جمله پاکستان و هند و ترکیه و ... پرداخته‌شده‌است.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]