ادیب صابر ترمذی‌

از ویکی حسین
نسخهٔ تاریخ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۲۷ توسط T.ramezani (بحث | مشارکت‌ها)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

شهاب الدّین شرف الادباء ادیب صابر بن اسماعیل ترمذی، شاعر مشهور ایرانی نیمه اول قرن ششم و از شعرای نامی عهد سلاجقه‌ی بزرگ بود. که اصل وی از ترمذ بود و شاعری او هم در آن شهر شروع شد، ولی بعدها در نواحی دیگر مانند مرو و بلخ و خوارزم روزگار گذرانید و به مدّاحی سنجر اختصاص یافت. وقتی سنجر او را به رسالت نزد اتسز خوارزمشاه فرستاد او چندی در خوارزم بماند و اتسز را مدح گفت. اتسز توطئه‌ای برای قتل سنجر ترتیب داده بود و صابر از آن آگاه شد و به وسیله‌ای سنجر را مطلع کرد و نقشه‌ی اتسز باطل گردید و اتسز دستور داد ادیب صابر را در جیحون غرق کردند. مرگ وی به سال 546 ه ق بوده است. از دیوان او نسخی در دست است که بالغ بر 647 بیت شعر دارد و در آن غزلها و تغزلهای لطیف وجود دارد. [۱] اشعارش به سادگی و روانی ممتاز است، وی مذهب تشیع داشته و در اشعار خود به این معنی اشاره کرده است.

فنا و آتش ازو خیزد و ز بیم فناسکندرش طلبید و خضر رسید به کام {{{2}}}
اگر میانه‌ی او راه خشک یافت کلیم‌ز بیم او پسرِ نوح کوه یافت مقام {{{2}}}
به کربلا چو دهان حسین ازو نچشیدهمی دهند زبانها یزید را دشنام [۲] {{{2}}}


اگر به زیر رکاب حسین او بودی‌به دست فتح گرفتی عنان لشکر شام [۳] {{{2}}}




مشکن دل [۴] ار چه عهد تو بشکست روزگارکی داشت عهد نیک بر اهل زمین زَمَن {{{2}}}
از اختران مرادِ که بودست مستمروز روزگار کار که رفست بر سَنَن [۵] {{{2}}}
بی‌رایضان [۶] حکم و قضا رام کی شونداین مرکبانِ روز و شب ما به هان و هن {{{2}}}
دانی که بر علی و حسن و حسین چه کردعهد بد زمانه چه در سِرّ و چه در عَلَن [۷] {{{2}}}


منابع

دانشنامه‌ی شعر عاشورایی، محمدزاده، ج‌ 2، ص: 749.

پی نوشت

  1. فرهنگ معین.
  2. دیوان ادیب صابر؛ ص 157.
  3. همان؛ ص 159.
  4. مشکن دل: دل‌شکسته مباش.
  5. بر سنن: علی سنن واحد- بر یک طریقه.
  6. رایض: رام کننده ستوران.
  7. دیوان ادیب صابر؛ ص 232.