عزت الله فرخی: تفاوت میان نسخه‌ها

پرش به ناوبری پرش به جستجو
۳۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۳ مهٔ ۲۰۲۱
بدون خلاصۀ ویرایش
جزبدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
'''عزت الله فرخی''' (زاده 1337 در الیگودرز) از هنرمندان ایرانی در زمینه پرده‌‎خوانی است.   
'''عزت الله فرخی''' (زاده 1337 در الیگودرز) از هنرمندان ایرانی در زمینه [[پرده خوانی|پرده‌‎خوانی]] است.   
[[en:Ezzatollah farokhi]]
[[en:Ezzatollah farokhi]]
{{جعبه اطلاعات هنرمند
{{جعبه اطلاعات هنرمند
خط ۳۴: خط ۳۴:
==شیوه اجرای آواز==
==شیوه اجرای آواز==
پرده‎خوانی با ذکر بسم الله در درآمد شور آغاز می‌شود. گستره نغمات از درجه سوم پیش دانگ تا درجه دوم دانگ دوم است اما استقرار جمله روی دو درجه سوم پیش دانگ و شاهد شور است. در قسمت این پرده شمایل عرصه میدان کربلاست... کماکان فواصل دستگاه شور، با تغییراتی در گستره و تأکید اصوات شنیده می‌شود. تأکید جمله به درجه چهارم -اول دانگ دوم- انتقال یافته و گستره نغمات در جهت اصوات زیر بیشتر شده و در جهت اصوات بم به پیش دانگ نمی‌رسد. این تغییرات همراه با حرکت نغماتی که به سمت اصوات بم تمایل دارند و به اصطلاح پایین رونده هستند در این قسمت فضایی از آواز ابوعطا را می‌سازند. وی سپس قسمتی را با کلام گفتارگونه بیان می‌کند. در قسمت مه مدینه اوج شرف... با تغییر درجه سوم شور -اصطلاحاً ربع پرده به بالا- فضایی به وجود می‌آید که با تأکیدات متفاوتی که به وسیله پرده‎خوان و براساس تقاضای مفهوم اشعار انجام می‌شود گاه بیات اصفهان، گاه شوشتری و گاه چکاوک شنیده می‌شود. <ref>آواز بیات اصفهان و گوشه‌های مذکور -شوشتری و چکاوک- دارای فواصل یکسانند و از وابستگان دستگاه همایون به شمار می‌آیند. عامل بازشناسی آن‌ها از یکدیگر، فیگور ملودی‌های متفاوت، جهت نغمات و شاهد است. بدین ترتیب که در هنگام خواندن مه مدینه اوج... اشاره‌ای به فیگور ملودی شوشتری می‌شود. در هنگام ادای کلمه سلام علیک تأکید پرده خوان روی شاهد و درجه دوم آواز بیات اصفهان به شیوه متداول در این آواز است؛ و در قسمت آقا منم غلام شما حر... فیگور ملودی گوشه چکاوک اجرا می‌شود. </ref>
پرده‎خوانی با ذکر بسم الله در درآمد شور آغاز می‌شود. گستره نغمات از درجه سوم پیش دانگ تا درجه دوم دانگ دوم است اما استقرار جمله روی دو درجه سوم پیش دانگ و شاهد شور است. در قسمت این پرده شمایل عرصه میدان کربلاست... کماکان فواصل دستگاه شور، با تغییراتی در گستره و تأکید اصوات شنیده می‌شود. تأکید جمله به درجه چهارم -اول دانگ دوم- انتقال یافته و گستره نغمات در جهت اصوات زیر بیشتر شده و در جهت اصوات بم به پیش دانگ نمی‌رسد. این تغییرات همراه با حرکت نغماتی که به سمت اصوات بم تمایل دارند و به اصطلاح پایین رونده هستند در این قسمت فضایی از آواز ابوعطا را می‌سازند. وی سپس قسمتی را با کلام گفتارگونه بیان می‌کند. در قسمت مه مدینه اوج شرف... با تغییر درجه سوم شور -اصطلاحاً ربع پرده به بالا- فضایی به وجود می‌آید که با تأکیدات متفاوتی که به وسیله پرده‎خوان و براساس تقاضای مفهوم اشعار انجام می‌شود گاه بیات اصفهان، گاه شوشتری و گاه چکاوک شنیده می‌شود. <ref>آواز بیات اصفهان و گوشه‌های مذکور -شوشتری و چکاوک- دارای فواصل یکسانند و از وابستگان دستگاه همایون به شمار می‌آیند. عامل بازشناسی آن‌ها از یکدیگر، فیگور ملودی‌های متفاوت، جهت نغمات و شاهد است. بدین ترتیب که در هنگام خواندن مه مدینه اوج... اشاره‌ای به فیگور ملودی شوشتری می‌شود. در هنگام ادای کلمه سلام علیک تأکید پرده خوان روی شاهد و درجه دوم آواز بیات اصفهان به شیوه متداول در این آواز است؛ و در قسمت آقا منم غلام شما حر... فیگور ملودی گوشه چکاوک اجرا می‌شود. </ref>
==ریشه‌های پرده‎خوانی==
==ریشه‌های پرده‎‌خوانی==
شیوه‌های اجرای تعزیه‎خوانی، پرده‎خوانی و نقالی از منشائیت واحد برخوردارند و همه آن‌ها متأثر از شیوه‌های اجرایی نمایش‌های ایرانی‌اند، زیرا ما در میان کشورهای اسلامی که جمعیتی حدود یک میلیارد نفر را تشکیل می‌دهند، تنها یک نوع نمایشی کلاسیک و شناخته شده در ترکیه به نام قره گوز را می‌شناسیم که ریشه این نمایش هم در ترکیه نبوده است. این در حالی است که در ایران چندین نوع نمایشی با محتوای عزا (تعزیه و پرده‎خوانی)، کمدی (تخت حوضی و روحوضی)، عروسکی (خیمه شب بازی) و حماسی (نقالی) حیات چند صد ساله دارند. حضور این نمایش‌ها بی‌شک تداوم صور نمایشی ایران باستان مانند میرنوروزی، کوسه برنشین، سیاوشان و... در عصر حاضر است. آنچه از تفکر و هستی تاریخی اسلام به کالبد نمایش‌های ایرانی وارد شده و آن را صورتی نوین بخشیده در دو موضوع است؛ اول نحوه تلقی مثالی برای آداب، کنش‌ها و حرکات نمایش گران و دوم متون وابسته به وقایع و رخدادهای تاریخ اسلام.  
شیوه‌های اجرای تعزیه‎خوانی، پرده‎خوانی و نقالی از منشائیت واحد برخوردارند و همه آن‌ها متأثر از شیوه‌های اجرایی نمایش‌های ایرانی‌اند، زیرا ما در میان کشورهای اسلامی که جمعیتی حدود یک میلیارد نفر را تشکیل می‌دهند، تنها یک نوع نمایشی کلاسیک و شناخته شده در ترکیه به نام قره گوز را می‌شناسیم که ریشه این نمایش هم در ترکیه نبوده است. این در حالی است که در ایران چندین نوع نمایشی با محتوای عزا (تعزیه و پرده‎خوانی)، کمدی (تخت حوضی و روحوضی)، عروسکی (خیمه شب بازی) و حماسی (نقالی) حیات چند صد ساله دارند. حضور این نمایش‌ها بی‌شک تداوم صور نمایشی ایران باستان مانند میرنوروزی، کوسه برنشین، سیاوشان و... در عصر حاضر است. آنچه از تفکر و هستی تاریخی اسلام به کالبد نمایش‌های ایرانی وارد شده و آن را صورتی نوین بخشیده در دو موضوع است؛ اول نحوه تلقی مثالی برای آداب، کنش‌ها و حرکات نمایش گران و دوم متون وابسته به وقایع و رخدادهای تاریخ اسلام.  
==شباهت‌ها و تفاوت‌های رسم پرده==
==شباهت‌ها و تفاوت‌های رسم پرده==
خط ۴۰: خط ۴۰:
==منبع==
==منبع==


*منبع این مدخل از [[مرشدان پرده‌ خوان ایران|مجموعه سی جلدی مرشدان پرده‎خوان]] و حاصل فعالیت‌های پژوهشی [[حمیدرضا اردلان]] است. در این مداخل برای رعایت حقوق ناشر و مؤلف و همچنین ترغیب علاقمندان به تهیه اثر، خلاصه‌ای از کتاب سی جلدی مرشدان پرده‎خوان آورده شده است.
*منبع این مدخل از [[مرشدان پرده‌ خوان ایران|مجموعه سی جلدی مرشدان پرده‌‎خوان]] و حاصل فعالیت‌های پژوهشی [[حمیدرضا اردلان]] است. در این مداخل برای رعایت حقوق ناشر و مؤلف و همچنین ترغیب علاقمندان به تهیه اثر، خلاصه‌ای از کتاب سی جلدی مرشدان پرده‎خوان آورده شده است.
*مأخذ شناسی مناسک آیینی شیعه در ایران و جهان، پیمان اسحاقی.
*مأخذ شناسی مناسک آیینی شیعه در ایران و جهان، پیمان اسحاقی.
*
*

منوی ناوبری