ابوبکر بن حسن

از ویکی حسین
نسخهٔ تاریخ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۶:۴۷ توسط T.ramezani (بحث | مشارکت‌ها)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عبدالله بن حسن مکنی به ابوبکر،[۱] فرزند امام حسن (ع) است. مادرش کنیزی از ناحیه روم[۲] به نام بقیله[۳] یا رمله[۴] است که مادر عبدالله و قاسم نیز می‏باشد.[۵] اگر چه بنا به نقل ابوالفرج اصفهانی نام مادرش معروف نبوده است. [۶] ابوبکر جوانی خوش صورت بود که گفته‌اند چهره‌اش چون پاره‌ماه بوده است.[۷] وی هم‏چنین در صحنه مبارزه و کارزار بسیار شجاع، مبارز، رشید و صبور بود.


ابوبکر از مدینه تا مکه و از مکه تا کربلا همراه عمویش امام حسین (ع) بوده است.


ابوبکر با سکینه دختر عمویش ازدواج کرد و از او کامروا شد[۸] اگر چه برخی گفته‌اند قبل از اینکه زفاف صورت گیرد، عبدالله کشته شد. [۹] بنابراین ابوبکر در واقعه کربلا تازه‌داماد بوده است.


ابوبکر، بعد از عون بن عبدالله بن جعفر و یا بعد از برادرش قاسم،[۱۰] با اذن امام به میدان شتافت. او در حالی که شمشیری برنده‌ای در دست داشت، چنین رجز می‌خواند: [۱۱]


ان تنکرونی فانا بن حیدره
علی الاعادی مثل ریح صرصره
ضرغام اجام و لیت فسوره
اکیلکم بالسیف کیل الشندره


اگر مرا نمی‏شناسید و به انکار می‏ایستید، من فرزند شیر شکارگر بیشه‏ها، حیدرم. بر دشمنان چونان تندباد مرگبار فرو می‏آیم و با شمشیری که سنگین و پیمانه مرگ است، جرعه‏های مرگتان می‏نوشانم.


الیکم من بنی المختار ضرباً
یبید معاشر الکفار جمعاً
یشیبُ لهو له رأس الرضیع
بکل مهند عضب قطیع


بر شما از فرزندان پیامبر اکرم (ص) ضربتی برسد که از هراس آن ضربت، موی سر شیرخوار سفید می‏شود.

گروه کفار را دسته‏جمعی با شمشیر هندی بران و قطع‏کننده، نابود می‏کند


او پس‌ از نبردی‌ دلاورانه‌ و شجاعانه توسط ‌عبدالله بن‌ عقبه‌ غنوی‌ هدف‌ تیر قرار گرفته‌ و به‌ شهادت‌ رسید.[۱۲] شیخ مفید و ابوالفرج اصفهانی این روایت را به نقل از امام سجاد آورده‏اند.[۱۳] امام محمد باقر (ع) او را عقبه غنوی نامیده است.[۱۴] ابن‏اثیر نوشته است که قاتل وی حرملة بن کاهل بود و با تیر سمی او را به شهادت رساند.[۱۵] قول صحیح نظر شیخ مفید است. برخی از این منابع در اثبات روایت خود نوشته‏اند که منظور سلیمان بن قته در شعر زیر، ابوبکر بن حسن است که توسط عبدالله بن عقبه غنوی کشته شد:


و عند غَنَِی قطرةٌ مِن دِمائِنا
وَ فی اَسَدٍ اُخری تُعَدُّ وَ تُذکَرُ


در طایفه غنی (که عقبه غنوی از آنهاست) قطره‌ای از خون ما است و هم‏چنین در اسد قطره دیگری از خون ماست که فراموش نخواهد شد.[۱۶]


در زیارت ناحیه مقدسه به وی سلام داده شده است: ”السَّلامُ عَلَی اَبی‏بَکرِ بنِ الحَسَنِ بنِ عَلِی الزَّکِی الوَلِی المَرمِی بِالسَّهمِ الرَّدِی لَعَنَ اللهُ قاتِلَهُ عَبدَاللهِ بنِ عَقبَةِ الغَنَوِی“.[۱۷] سلام بر ابوبکر پسر امام حسن (ع) که یاری کننده پاک بود. تیرخورده‌ای که با تیر کشنده به شهادت رسید. خداوند قاتل او عبدالله بن عقبه غنوی را لعنت کند.[۱۸]


منبع

مرضیه محمدزاده، شهیدان جاوید، نشر بصیرت، ص 435-436.

پی نوشت

  1. - المجدی فی انساب الطالبیین، ص19.
  2. - لباب الانساب و الالقاب و الاعقاب، ج1، ص342.
  3. - الطبقات الکبری، ج5، ص1؛ تاریخ طبری، ج5، ص468؛ تذکرة الخواص، ج2، ص70.
  4. - ارشاد، ج2، ص241؛ وقعة الطف، ص249.
  5. - الطبقات الکبری، همانجا.
  6. - مقاتل الطالبیین، ص92.
  7. - الفتوح، ج5، ص113.
  8. - المحبر، ص438؛ انساب الاشراف، ج2، ص139.
  9. - ارشاد، ج2، ص248؛ اعلام الوری، ج1، ص418؛ تاریخ مدینه دمشق، ج69، ص205؛ شرح الاخبار، ص180-181؛ الاغانی، ج16، ص162،158.
  10. - مقاتل الطالبیین، ص92.
  11. -الفتوح، ج5، ص112؛ مقتل الحسین خوارزمی، ج2، ص53.
  12. - وقعة الطف، ص248؛ نصوص من تاریخ ابی‏مخنف، ج1، ص504؛ انساب الاشراف، ج2، ص498؛ تاریخ طبری، ج5، ص448؛ ارشاد، ج2، ص240؛ تسمیه من قتل مع الحسین (ع)، ص150؛ مقاتل الطالبیین، ص92.
  13. - ارشاد، ج2، ص240؛ مقاتل الطالبیین، ص92.
  14. - انصار الحسین (ع)، ص148.
  15. - الکامل فی التاریخ، ج4، ص92.
  16. - نصوص من تاریخ ابی‌مخنف، ج1، ص487؛ انساب الاشراف، ج2، ص498؛ مقاتل الطالبیین، ص92.
  17. - زیارت ناحیه مقدسه.
  18. - برای تفصیل بیشتر ر.ک : الامامه و السیاسه، ج2، ص7؛ انساب الاشراف، ج2، ص498؛ الاخبار الطوال، ص257؛ تاریخ طبری، ج5، ص468؛ ارشاد، ج2، ص248،240؛ مقاتل الطالبیین، ص92؛ الکامل فی التاریخ، ج4، ص92؛ مقتل الحسین خوارزمی، ج2، ص53؛ ابصار العین فی انصار الحسین، ص71؛ البدایه و النهایه، ج8، ص189؛ اعیان الشیعه، ج3، ص293؛ وسیله الدارین، ص246-247؛ بحار الانوار، ج45، ص67،36؛ اقبال الاعمال، ج3، ص75؛ منتهی الآمال، ص482،459؛ نفس المهموم، ص149؛ انصار الحسین، ص148.